Now Reading:
Przez dalsze działanie Turowa region zgorzelecki może stracić unijne wsparcie

Przez dalsze działanie Turowa region zgorzelecki może stracić unijne wsparcie

Zdjęcie: Greenpeace Polska
  • 21 maja Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakazał tymczasowo wstrzymać wydobycie w kopalni Turów, w związku ze sprawą toczącą się z powództwa Republiki Czeskiej. Dotychczasowe wypowiedzi rządzących wskazują, że nakaz nie zostanie wykonany. Zapowiadana jest ugoda z sąsiadem.
  • Sprawa toczy się w związku z przedłużeniem koncesji wydobywczej, najpierw do 2026 roku, ostatecznie do 2044 roku. Jest to działanie niezgodne z celami klimatycznymi UE, przez co może zagrozić unijnemu wsparciu dla regionu z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

Nakaz natychmiastowego wstrzymania działalności

Przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) toczy się sprawa dotycząca kopalni węgla brunatnego Turów, wniesiona przez Republikę Czeską. W związku z toczącą się sprawą TSUE wydał 21 maja 2021 roku nakaz tymczasowego wstrzymania wydobycia jako środek tymczasowy do czasu dalszego rozstrzygnięcia sprawy. 

Czego dotyczy spór? Nasi południowi sąsiedzi wyrażają obawy o wpływ działalności obiektu na tereny przygraniczne, w tym zasoby wody po swojej stronie granicy. Bezpośrednią okazją do tego było przedłużenie koncesji na wydobycie w obiekcie (najpierw do 2026 roku), co zdaniem Czechów miało nastąpić m.in. bez odpowiednich konsultacji społecznych oraz oceny oddziaływania środowiskowego. 

W międzyczasie (pod koniec kwietnia) zdecydowano o wydłużeniu koncesji do 2044 roku. W połowie maja 2021 roku uruchomiono ponadto nowy blok w elektrowni Turów (o mocy 496 MW), ściśle współpracującej z kopalnią odkrywkową.

Przeczytaj również: MIT: Rozbudowa kopalni odkrywkowej w Turowie oraz budowa odkrywki w Złoczewie to gwarant najtańszego paliwa dla potrzeb Polski

oficjalnym komunikacie do decyzji  odniósł się prezes PGE, Wojciech Dąbrowski. Sytuację nazwał testem Europejskiego Zielonego Ładu, “który miał być oparty na solidarności i sprawiedliwej transformacji energetycznej”. Premier Mateusz Morawiecki oświadczył natomiast, że “rząd nie podejmie żadnych działań, które mogłyby godzić w bezpieczeństwo energetyczne Polski”.

Reakcję rządu, a także jego wcześniejsze działania, skrytykowali m.in. aktywiści Greenpeace. “Sytuacja, w której się znaleźliśmy, to efekt absolutnie nieodpowiedzialnej polityki rządu i błędnych decyzji PGE. Zamiast transformacji energetycznej mamy chaos. Od lat powtarzamy, że konieczne jest przygotowanie planu odejścia Polski od węgla do 2030 roku. Tymczasem działania rządu i PGE prowadzą do tego, że węgiel w Polsce będzie zamykany z dnia na dzień” – powiedziała w oświadczeniu Joanna Flisowska, szefowa działu Klimat i Energia w Greenpeace Polska.

Region straci olbrzymie dotacje?

Plany tak długiego funkcjonowania odkrywki Turów jest krytykowana także ze względu na niespójność z celami klimatycznymi Unii Europejskiej. Aktywiści Eko-Unii alarmują w tym kontekście, że region zgorzelecki może stracić olbrzymie wsparcie na transformację energetyczną. 

Komisja Europejska w oficjalnej odpowiedzi z marca 2021 roku na petycję związków zawodowych oraz pracowników kopalni i elektrowni „przeciwko natychmiastowemu zamknięciu KWB w Turowie” poinformowała: “Komisja nie zakwalifikowała podregionu Bogatynia (Polska) do obszarów, które mogą dostać wsparcie z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, ponieważ na obszarze tym nie odbywa się proces transformacji w kierunku neutralnej dla klimatu gospodarki ze względu na możliwe przedłużenie wydobycia węgla brunatnego po 2030 r. oraz otwarcie nowej jednostki elektrowni w Turowie opalanej węglem brunatnym”.

Przeczytaj również: Elektrownia Turów: OZE zamiast węgla brunatnego? To możliwe, z korzyścią dla klimatu, środowiska i gospodarki

“O tym, że region zgorzelecki nie będzie mógł skorzystać z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji mówiliśmy już od dawna. Można było przewidzieć, że region, który planuje wydobycie węgla po 2030 r. i otwiera nowy blok w elektrowni na węgiel brunatny nie będzie mógł skorzystać z funduszy mających na celu wsparcie regionów planujących dekarbonizację” – wyjaśnia Katarzyna Kubiczek ze Stowarzyszenia Ekologicznego EKO-UNIA.

Input your search keywords and press Enter.