Now Reading:
Koniec węgla coraz bliżej, ale co będzie z regionami węglowymi?

Koniec węgla coraz bliżej, ale co będzie z regionami węglowymi?

Pod koniec września 2020 r. miały miejsce „kroki milowe” w walce o ochronę klimatu. Ich wspólnym mianownikiem jest rezygnacja koncernów oraz państw ze spalania i wydobywania węgla w najbliższej przyszłości. Polska nie może się najwyraźniej odważyć na ten krok obawiając się problemów społecznych i politycznych, tyle że one i tak już trwają.

Koniec września przyniósł przełomowe decyzje państw i koncernów. Oto niespodziewanie na arenie ONZ Chiny ogłosiły: „Naszym celem jest osiągnięcie szczytowego poziomu emisji CO2 przed 2030 rokiem i osiągnięcie neutralności węglowej przed 2060 rokiem”. Następnie, po wielu latach bezskutecznych starań o koncesję na wydobycie węgla brunatnego na złożu Ościsłowo, koncern energetyczny ZE PAK ogłosił, że nie będzie wydobywać węgla na tym złożu. To nie tylko ważny dzień dla klimatu, ale także ogromny sukces społeczności lokalnej, rolników i organizacji pozarządowych, które od lat pokazywały negatywny wpływ odkrywek tego koncernu na środowisko, jak i brak uzasadnienia ekonomicznego dla tej inwestycji. Teraz okazuje się, że koncern uzasadnia swoje decyzje tak:

„Dotychczasowy zakładany model działalności przewidywał wykorzystanie obecnie eksploatowanych odkrywek oraz uzyskanie koncesji na eksploatację perspektywicznego złoża Ościsłowo. Obecnie bazowy scenariusz przewiduje korzystanie jedynie z już eksploatowanych odkrywek i brak eksploatacji złoża Ościsłowo. Biorąc pod uwagę długość trwania procesu decyzyjnego w sprawie uzyskania koncesji dla złoża Ościsłowo, złożoność tego procesu oraz niepewność co do warunków funkcjonowania w długiej perspektywie, w otoczeniu zaostrzającej się europejskiej polityki klimatycznej i podwyższanych norm emisyjnych dla źródeł węglowych, jak również zamiar aktywnego ubiegania się przez Spółkę o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji i innych funduszy UE dedykowanych dla regionów górniczych Europy biorących udział w procesie transformacji energetycznej i sprawiedliwej transformacji, zdecydowano o nieuwzględnianiu tego złoża w bazowym scenariuszu funkcjonowania aktywów węglowych Grupy ZE PAK SA.”

Oszukane regiony węglowe

Koncern w uzasadnieniu sam zauważa, że polityka Unii Europejskiej oraz plany korzystania z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji wykluczają dalsze planowanie wydobywania i spalania węgla brunatnego. Pytanie tylko jak koncern zamierza załatwić sprawę aktualnie zatrudnionych w kopalniach i elektrowniach. Wiadomo już, że zarząd PAK Kopalnia Węgla Brunatnego Konin SA (PAK KWB Konin SA) oraz zarząd PAK Górnictwo Sp. z o.o. podjęły uchwały o zamiarze przeprowadzenia zwolnień grupowych i rozpoczęciu procedury konsultacji w tej sprawie. Teraz wiadomo też, że ci którzy czekali na pracę w odkrywce Ościsłowo nie doczekają się jej.

Na lodzie mogą też zostać pracownicy kopalni węgla brunatnego w Bełchatowie, którym od wielu lat PGE opowiadało jak mantrę historię, że po wyczerpaniu złoża powstanie nowa odkrywka w oddalonym o 50 km Złoczewie. Władze rolniczej gminy Złoczew uwierzyły w zapewnienia koncernu i poniekąd zafundowały mieszkańcom wyczekiwanie, ale też blokadę inwestycji tam, gdzie planowane było złoże. Pod koniec września wydarzyło się jednak coś precedensowego, co może okazać się gwoździem do trumny projektu Złoczew. Otóż podczas precedensowej rozprawy organizacji prawniczej ClientEarth vs PGE GiEK Sąd Okręgowy w Łodzi stwierdził, że kryzys klimatyczny jest faktem i trzeba mu przeciwdziałać, a sam klimat jest dobrem wspólnym za które odpowiedzialni są wszyscy, także spółki węglowe. Co to oznacza dla elektrowni Bełchatów? Sędzia zobowiązała strony do rozmów ugodowych w kwestii ograniczenia wpływu Elektrowni Bełchatów na klimat i środowisko. W pozwie fundacja Client Earth domaga się, aby spalanie węgla w 11 najstarszych blokach elektrowni zakończyło się do 2030 r. i w ostatnim bloku do 2035 r. To właśnie ze względu na te przestarzałe bloki elektrownia Bełchatów jest największym emitentem CO2 w Unii Europejskiej.

Od dawna wiadomo, że projekt odkrywki w Złoczewie to istotny argument polityczny, ale w rzeczywistości terminy na przyznanie koncesji są wciąż przekładane – tym razem do 30 listopada. Jak jednak podaje Polityka Insight: „Największa w kraju elektrownia Bełchatów będzie wyłączona do 2036 r. Większość bloków elektrowni Turów przestanie działać do 2030 r., a ostatni blok (ten, który jest obecnie w budowie) będzie działał do 2035 r. Z kolei dwa oddane w 2019 r. nowoczesne bloki w elektrowni Opole zostaną zamknięte w 2037 i 2038 r. W 2037 r. wyłączony zostanie też nowy blok węglowy w elektrowni Kozienice i wciąż budowany blok w Jaworznie”. Jeżeli te doniesienia są prawdziwe oznacza to, że zamknięcie elektrowni Bełchatów to kwestia 10 lat. Jaki jest jednak plan dla zatrudnionych, skoro oficjalna wersja wydarzeń cały czas zakłada, że odkrywka Złoczew powstanie?

Przyszłość w rękach samorządów?

Wieloletnie okłamywanie branży górniczej, że węgiel ma przyszłość to nie tylko „hibernacja” rozwojowa i transformacyjna dla regionu Śląska, Wielkopolski czy Turowa. Rząd wiedział od dawna, jaki kurs przyjmie Unia Europejska, a Ministerstwo Klimatu zdawało sobie sprawę z tego, że katastrofa klimatyczna postawi górnictwo i energetykę konwencjonalną pod znakiem zapytania. Dzisiaj znaleźliśmy się na krawędzi. Kolejne kopalnie mają być zamykane i łatwo zrozumieć frustrację górników i ich rodzin. O determinacji świadczą chociażby przerwane negocjacje z rządem oraz strajk, który tym razem odbywa się pod ziemią. Sytuacja jest napięta i chyba nikt nie chciałby być dzisiaj na miejscu żadnej ze stron. Pozytywne jest jednak to, że Śląsk, Bełchatów czy Turów mogą skorzystać z szansy Funduszu Sprawiedliwej Transformacji. Ten nie otrze wszystkich łez, ale pomoże odnaleźć się w nowej powęglowej rzeczywistości. Kolejne tygodnie pokażą, w którą stronę pójdzie Polska i czy uda jej się nadrobić stracony czas na rzecz transformacji regionów górniczych. Wiele wskazuje, że to regiony i samorządy będą musiały wziąć sprawę w swoje ręce, a Śląsk się być może tylko utwierdzi, że jego los spoczywa w jego rękach.

Źródła:

https://biznes.wprost.pl/gospodarka/10368442/szok-klimatyczny-chiny-chca-byc-neutralne-weglowo-do-2060-roku.html

https://dziennikzachodni.pl/slask-z-gornictwem-zostanie-sam-rzad-nie-pomoze-wiec-czas-na-samorzady/ar/c1-15192302?fbclid=IwAR3oc6IjRCdBEsMH-ItynZ6B77Odugamg5L0UTMEw7tFKKFVgqDLwfh-auM

https://ri.zepak.com.pl/pl/raporty/raporty-biezace/1465-informacja-o-zamiarze-ujecia-w-sprawozdaniach-finansowych-za-pierwsze-polrocze-2020-roku-odpisow-aktualizujacych-wartosc-aktywow-oraz-ich-szacunkowym-wplywie-na-wyniki-finansowe.html

https://biznesalert.pl/ze-pak-oscislowo-odkrywka-energetyka-wegiel/

https://poznan.tvp.pl/49377094/zwolnienia-grupowe-w-zespole-elektrowni-patnowadamowkonin

https://energia.rp.pl/surowce-i-paliwa/wegiel/24355-protest-gornikow-coraz-wiecej-ludzi-pod-ziemia>

https://www.politykainsight.pl/gospodarka/_resource/multimedium/20202863

Input your search keywords and press Enter.